Sözcük ( Kelime ) : Bir varlığı ya da kavramı karşılayan hece veya hece topluluğudur.
Türkçede sözcükler cümle içinde farklı anlamlar kazanabilir . Buna çok anlamlılık denir .
Çok anlamlılara örnek olarak ;
“ Düşmek ” sözcüğünü farklı anlamlara gelecek şekilde cümlelerde kullanalım .
* Çocuk aniden ağaçtan düştü . ( Tutunduğu yerden hızlıca aşağı inmek )
* Yürürken gölgem önüme düştü . ( Yansımak )
* Ülkemize yılın ilk karı düştü . ( Yağmak )
* Annesi çocuğun üzerine çok düşüyor . ( Aşırı ilgilenmek )
* Bu aralar altının değeri düştü . ( Azalmak )
Etiket: lgs hazırlık
Baz Nedir ?
Suda çözündüğünde OH– iyonu veren maddelere baz adı verilir .
Bazların özellikleri
1- Kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirir
2 – Tatları acıdır ( Sabun gibi )
3 – Metallere etki etmez ancak amfoter metallerle ( Zn, Al ) kuvvetli asitler etki eder
4 – Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir
5 – Ele kayganlık hissi verir
6 – Asitlerle tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur
7 – pH değerleri 7 den büyüktür
8 – Sulu çözeltilerin de OH– iyonu oluşturur
9 – Cam ve porseleni aşındırır
NOT
Bazı bileşikler yapılarında OH– iyonu içermesine rağmen baz değildir .
CH3COOH baz değil asittir
Bazı bileşiklerin yapısında OH– iyonu içermemesine rağmen bazdır .
NH3 baz özellik gösterir.
Önemli Bazlar
NaOH ===> Na+ + OH– ===> Sodyum hidroksit
KOH ===> K+ + OH– ===> Potasyum hidroksit
Mg(OH)2 ===> Mg+2 + 2OH– ===> Magnezyum hidroksit
Ca(OH)2 ===> Ca+2 + 2OH– ===> Kalsiyum hidroksit
NH3 + H2O ===> NH4+ + OH– ===> Amonyak
Asit Nedir ?
Suda çözündüğünde H+ iyonu oluşturan maddelere asit adı verilir .
Asitlerin Genel Özellikleri
1 – Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir
2 – Tatları ekşidir ( Limon gibi )
3 – Metaller ile tepkimeye girerek ( H2 ) hidrojen gazının açığa çıkarır . Bu nedenle metal kaplarda saklanmaz
4 – Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir
5 – Tahrip edici özelliğe sahiptir ( Mermeri aşındırır , kumaşı deler , deriyi yakar )
6 – Bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur
7 – pH değerleri 7 den küçüktür
8 – Sulu çözeltilerinde H+ iyonu oluşturur
Not
Asitlerin genel olarak yapısında hidrojen olduğu gözlenir . Ancak bazı özel durumlar vardır
NH3 , CH4 , H2O bileşiklerin hidrojen olmasına rağmen asit değildir .
Önemli Asitler
HCl ===> H+ + Cl– ===> Hidro klorik asit
HNO3 ===> H+ + NO3– ===> Nitrik asit
H2SO4 ===> 2 H+ + SO4-2 ===> Sülfürik asit
Power of Hydrogen ( pH ) Nedir ?
Bir çözeltinin asit yada baz olma derecesi pH derecesi ile ölçülür . pH cetveli 0-14 arasında değişmektedir . 0-7 arası asit , 7-14 arası baz özelliktedir . 7 pH değeri ise nötrdür .
pH değeri 3 den küçük olanlar kuvvetli asit , pH değeri 12 den büyük olanlar kuvvetli bazdır .
Geri Dönüşümde Ayrıştırma Önemi Nedir ?
Geri dönüşümde en önemli nokta kaynağında ayrıştırmadır . Kaynağında ayrıştırılmayan atıklar kirlendikleri için artık geri dönüştürülemez hale gelmektedir . Bu nedenle yağlanmış kağıt , kirlenmiş plastik geri dönüştürülemez .
Bazı geri dönüşüm tesislerinde çöp içerisinde bulunan , geri dönüşüm maddelerinin ayırımı yapılmaktadır . Fakat bu oldukça zahmetli ve zor bir işlemdir . Bu nedenle geri dönüşümü yapılacak maddelerin kaynağında ayrıştırılması şarttır .
Geri dönüşüm için ayrı ayrı kutularının yaygınlaşması gerekmektedir . Çöpe atılan geri dönüşüm atığı artık geri dönüştürülemez .
Katı atıkların büyük kısmını ambalaj atıkları oluşturmaktadır . Ambalaj atıklarına örnek olarak pet şişeler , cam şişeler , karton kutular , teneke kutular verilebilir .
Geri Dönüşüm Nedir ?
Atıkların bazı işlemlerden geçirilerek tekrar kullanılmasıdır . Cam , plastik , kağıt , metaller , atık yağlar , pil , beton geri dönüştürülebilir . Bu ürünlerin geri dönüştürülebilmesi için kirlenmemiş olması gerekmektedir . Geri dönüştürülmüş plastik ürünler gıda sanayinde kullanılmaması gerekmektedir . Sağlık açısından zararlıdır .
Geri dönüşümün önemi
* Doğal çevre korunur
* Doğal kaynaklar israf olmaz
* Enerji tasarrufu sağlanmış olur
* Ülke ekonomisine katkı sağlar
* Yeni iş imkanları sağlanır
* Atık madde miktarı azalmış olur
Atık Nedir ?
Kullanım süresi dolmuş , uzaklaştırılması gereken maddelere atık adı verilir . Atık maddeye örnek olarak kullanılmayan eşyalar , eskimiş giysiler , bitki atıkları , yemek atıkları , bozulmuş elektronik araçlar , metal kutular verilebilir .
Sürdürülebilir Kalkınmanın Faydaları Nelerdir ?
1 – Sürdürülebilir kalkınma insan ve doğanın birbiri ile uyum içinde olmasını sağlar .
2 – Geri dönüşümün önem kazanmasından dolayı çeşitli iş olanakları sağlanacak , doğal kaynak kullanımı azalacaktır .
3 – Doğal kaynaklar korunur bu sayede gelecek nesillerin ihtiyaçları karşılanmış olur .
4 – Atık maddeler azalacağı için çevreye zarar verilmez .
5 – Doğal çevre korunmakla birlikte , kalkınma sürdürülebilir hale gelmektedir .
6 – Kaynakların fazla kullanılması engellendiği için hayat kalitesi ve ekonomiye katkı sağlayacaktır .
7 – Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı sayesinde kaynaklar israf edilmez .
8 – Dünyadaki kaynaklar insanlar arasında eşit dağılımını sağlar . Bu sayede savaşlar ve çatışmalar engellenmiş olur .
9 – Enerji tasarrufu sağlanır .
10 – Kaynaklar etkin olarak kullanıldığı için dünya daha yaşanabilir olacaktır .
Sürdürülebilir Kalkınma Nedir ?
İnsanların doğal kaynaklara zarar vermeden ve bilinçli kullanımının planlanmasına sürdürülebilir kalkınma adı verilir .
Sürdürülebilir kalkınma için doğal kaynakların sonuna kadar kullanılmaması gerekir . Gelecek nesillerin de dünyadaki kaynakları kullanabilmesi için bu gereklidir .
Sürdürülebilir kalkınmada en önemli unsur doğal kaynakların tasarruflu kullanımıdır . Doğal kaynakların çoğu enerji elde etmek amacı ile kullanılmaktadır . Bu nedenle enerji kaynaklarının tasarruflu kullanılması gerekmektedir.
Enerjinin elde edilmesinde yenilenemez enerji ( fosil yakıtlar , nükleer enerji ) yerine , yenilenebilir enerji ( Hidroelektrik , güneş , rüzgar , jeotermal enerji ) kullanılmalıdır . Enerji elde edilmede kullanılan fosil yakıtlar , oluşturdukları atık maddeler ile doğaya zarar vermektedir . Fosil yakıtların yanması ile oluşan CO2 ; sera etkisi , küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır .
Elementlerin Periyodik Sistemde Yerlerinin Belirlenmesi
Bir elementi periyodik sistemdeki yeri nötr durumdaki elektron dağılımına göre yapılır .
Elektron dağılımında ;
Katman sayısı = Periyot Numarası
Son Katmandaki elektron sayısı = Grup Numarası
Elektron Dağılımı
1. Katman en çok 2 elektron
2. Katman en çok 8 elektron
3. Katman en çok 8 elektron alabilir .
Örneğin ;
13 atom numaralı olan alüminyum elementinin elektron dağılımını ve periyodik sistemdeki yerini belirleyelim .
Elektron dağılımı 13 Al : 2) 8) 3)
3. Periyot ( 3 katman olduğu için )
3A gurubu ( Son katmanda 3 elektron olduğu için )